Keurmerken in Nederland: een overzicht van de bekendste

Nederland telt tientallen keurmerken, en het is niet altijd duidelijk waar ze voor staan. Het ene keurmerk beschermt een consument die iets koopt, het andere zegt iets over de kwaliteit van een zorginstelling, en weer een ander gaat over hoe duurzaam een tomaat is geteeld. Ze door elkaar halen is makkelijk, want een logo op een website of verpakking ziet er al snel geruststellend uit. In dit overzicht zetten we de bekendste keurmerken op een rij, gegroepeerd per sector, zodat je per keurmerk weet waar het over gaat en voor wie het relevant is.

Belangrijk om vooraf te weten: niet elk logo is een keurmerk in strikte zin. Sommige zijn een certificering tegen een internationale norm, andere een privaat kwaliteitslabel, en weer andere een wettelijk geregeld waarborg. We noemen het onderscheid waar dat uitmaakt.

Het overzicht in één tabel

Keurmerk	Sector	Waarvoor
Thuiswinkel Waarborg	Webwinkels	Consumentenbescherming, geschillencommissie, nakominggarantie
WebwinkelKeur / CCV / TrustBedrijf	Webshops	Toetsing op wet- en regelgeving plus klantreviews
ISO (9001, 27001)	Alle sectoren	Internationale normen voor kwaliteits- en informatiebeveiligingsbeheer
HKZ	Zorg en welzijn	Kwaliteitsbeoordeling in de zorgsector
PREZO	Zorg	Kwaliteitskeurmerk voor zorginstellingen
SNA	Arbeidsmarkt	Betrouwbaarheid van uitzend-, detacherings- en (onder)aannemersbedrijven
Kiwa	Bouw, water, energie	Brede certificering van producten en processen
KOMO	Bouw	Bouwproducten en -processen
On the way to PlanetProof	Voeding en sierteelt	Duurzaamheid van voedsel, sierteelt en zuivel
Fairtrade / Max Havelaar	Handel	Eerlijke handel, betere prijzen voor producenten
Biologisch (EU-blad, EKO)	Voeding	Biologische productiewijze

Webshops en online winkelen

Voor wie online koopt of verkoopt zijn dit de relevante keurmerken. Het bekendste is het Thuiswinkel Waarborg van Thuiswinkel.org: het richt zich op webwinkels en staat voor consumentenbescherming, toegang tot een geschillencommissie en een nakominggarantie als een aangesloten winkel de uitspraak niet nakomt.

Daarnaast zijn er de bredere webshop- en webwinkel-keurmerken zoals WebwinkelKeur, CCV en TrustBedrijf. Deze toetsen webshops op wet- en regelgeving en combineren dat met het verzamelen van klantreviews. Ze zijn licht in opzet en gericht op de gemiddelde online ondernemer. Wil je dieper op deze categorie ingaan, lees dan onze pillar over het webshop keurmerk en hoe je een betrouwbare webshop herkent.

Kwaliteit en management: ISO

Het ISO keurmerk is eigenlijk geen keurmerk maar een certificering tegen een internationale norm. De bekendste zijn ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement en ISO 27001 voor informatiebeveiliging. Een organisatie die ISO-gecertificeerd is, heeft aangetoond dat haar processen voldoen aan een wereldwijd afgesproken standaard. Je komt ISO in vrijwel elke sector tegen, van software tot productie. Strikt genomen is het dus certificering en geen keurmerk, al wordt de term in de volksmond door elkaar gebruikt.

Zorg en welzijn: HKZ en PREZO

In de zorg zijn twee keurmerken toonaangevend. Het HKZ keurmerk staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector en gaat over de kwaliteit in zorg en welzijn. Het keurmerk HKZ wordt gebruikt door onder meer thuiszorg, ggz-instellingen en gehandicaptenzorg om aan te tonen dat de organisatie haar kwaliteit op orde heeft.

Daarnaast is er het PREZO keurmerk van Perspekt, eveneens een kwaliteitskeurmerk voor de zorg. Waar HKZ sterk op processen let, legt PREZO meer nadruk op de daadwerkelijke prestaties richting de cliënt. Voor een patiënt of familielid zeggen beide iets over de betrouwbaarheid van een zorginstelling.

Arbeidsmarkt: SNA

Het SNA keurmerk komt van de Stichting Normering Arbeid en is gebaseerd op de normen NEN 4400-1 en NEN 4400-2. Het keurmerk SNA zegt iets over de betrouwbaarheid van uitzend- en detacheringsbedrijven en van (onder)aannemers: zijn de loonheffingen en btw correct afgedragen, en is het personeel gerechtigd om in Nederland te werken? Voor bedrijven die personeel inhuren, is dit keurmerk een manier om aansprakelijkheidsrisico's te beperken.

Bouw en techniek: Kiwa en KOMO

In de bouw- en technieksector kom je twee namen tegen. Kiwa is een brede certificerende instelling die actief is in onder meer de bouw, drinkwater en energie. Het Kiwa keurmerk wordt op talloze producten en processen toegepast; het portaal waar klanten hun certificaten en aanvragen beheren heet Mijn Kiwa. Als je op zoek bent naar je mijn Kiwa keurmerk, gaat het dus om dat klantportaal en niet om een apart logo.

Naast het keurmerk Kiwa is er het KOMO keurmerk, specifiek gericht op bouwproducten en bouwprocessen. Een aannemer of fabrikant die KOMO voert, laat zien dat een product of werkwijze voldoet aan de eisen die in de bouw gelden.

Duurzaamheid en voeding

In het schap zie je vooral duurzaamheids- en herkomstkeurmerken. Het planet proof keurmerk, voluit "On the way to PlanetProof", is een duurzaamheidskeurmerk voor voedsel, sierteelt en zuivel. Het zegt iets over de milieubelasting van de productie.

Fairtrade (met het bekende Max Havelaar-logo) draait om eerlijke handel: producenten in ontwikkelingslanden krijgen een betere prijs en betere handelsvoorwaarden. Fairtrade keurmerken vind je op koffie, cacao, bananen en meer.

Tot slot het biologisch keurmerk: het Europese biologische keurmerk, herkenbaar aan het groene blad, en het Nederlandse EKO. Het keurmerk biologisch garandeert een biologische productiewijze, met regels over onder meer bestrijdingsmiddelen en kunstmest.

Welk keurmerk past bij jou?

Het antwoord hangt af van wat je doet. Run je een zorginstelling, dan zijn HKZ of PREZO relevant. Huur je personeel in, dan let je op SNA. Verkoop je bouwproducten, dan gaat het over Kiwa en KOMO. En verkoop je online aan consumenten, dan zijn de webshop-keurmerken en Thuiswinkel Waarborg je terrein.

Een eerlijke kanttekening tot slot: TrustBedrijf is zelf een keurmerk, specifiek een webshop-keurmerk. We zijn dus geen neutrale buitenstaander in dit overzicht. Juist daarom dit advies: een sector-keurmerk als HKZ, Kiwa of PREZO zegt niets over een webshop, en een webshop-keurmerk zegt niets over een zorginstelling. Voor een online winkel is een webshop-keurmerk simpelweg relevanter dan een sector-keurmerk. Wil je weten hoe dat voor jouw webshop werkt, lees dan verder over het webshop keurmerk of bekijk direct ons eigen keurmerk.